Nowy dla nauki gatunek roztocza u inwazyjnego szczura polinezyjskiego: implikacje dla relacji pasożyt–żywiciel
Naukowcy z Katedry Zoologii Bezkręgowców i Parazytologii Wydziału Biologii UG prowadzą badania parazytofauny gatunków inwazyjnych, nie tylko w kontekście Polski i Europy, ale też świata. Do najbardziej ekspansywnych zwierząt na świecie należą szczury, w tym będący obiektem długoletnich badań zespołu szczur wędrowny Rattus norvegicus. Ostatnio przedmiotem zainteresowania stał się też trzeci pod względem zasięgu występowania gatunek z tego rodzaju, szczur polinezyjski Rattus exulans, który z rejonu Azji Południowo-Wschodniej rozprzestrzenił się m.in. do Polinezji, Nowej Zelandii, czy na Hawaje. Jako gatunek plastyczny, łatwo opanowuje różne typy środowisk, w tym te związane z człowiekiem, stąd stał się uciążliwym szkodnikiem. Jego parazytofauna nie została jednak dobrze poznana. Obecnie odkryty i opisany został nowy dla nauki gatunek roztocza skórnego Demodex exulantis Izdebska, Rolbiecki, Cierocka, Ribas et Morand, 2026, zamieszkujący owłosione rejony skóry szczura polinezyjskiego. Przy tym badania parazytologiczne zespołu kierowanego przez prof. Leszka Rolbieckiego pozwoliły na opracowanie wzorca kolonizacji skóry przez roztocze z rodziny nużeńcowatych Demodecidae u gryzoni z myszowatych Muridae, wskazując też na uniwersalność tego modelu u ssaków. Badania przyczyniają się zatem do poszerzenia wiedzy o bioróżnorodności akarofauny, ale też poznania i opracowania modeli pasożytnictwa, czy informacji o rozprzestrzenianiu pasożytów wraz z żywicielami, szczególnie w kontekście gatunków inwazyjnych. Warto dodać, że zespól z KZBiP niedawno odkrył i opisał też inny gatunek pasożyta u ssaka obcego oraz inwazyjnego dla fauny Polski i Europy – szopa praca Procyon lotor.
Wyniki badań nad roztoczami u szczura polinezyjskiego opublikowano w specjalistycznym czasopiśmie The European Zoological Journal i są dostępne pod linkiem:
https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/24750263.2026.2621455
Z kolei praca dotycząca szopa pracza ukazała się w czasopiśmie Insects i jest dostępna pod linkiem: https://www.mdpi.com/2075-4450/16/12/1218
